ماڵه‌وه‌ > Comment > لە پەراوێزی ڕاپۆرتەکەیی “جەنگیز چاندار” سەبارەت بە کێشەی کورددا

لە پەراوێزی ڕاپۆرتەکەیی “جەنگیز چاندار” سەبارەت بە کێشەی کورددا

حەسەن جەماڵ: کێشە لە “ئاپۆ” نیە، ئیمەین کە ئێستاش نەمانتوانیوە  ببین بە “یەک دەوڵەت”!
لە تورکییەوە: مەسعوود مەناف/ میللیەت

راپۆرتی تەسەڤ، بە ئیمزایی “جەنگیز چاندار” لەبەر دەستم دایە. ناوێکی دوور و درێژی هەیە” دابەزین لە چیا– پەکەکە چۆن چەک دادەنێ؟ داماڵینی کێشەیی کورد لە چەک …”. راپۆرتێکی 100 لاپەڕەیی کە بەرهەمی 10 ساڵ چالاکی مەیدانییە. باش دەزانم “جەنگیز چاندار” لەم ماوەدا چۆنی کار کردووه. ڕاپۆرتێک کە لە سەفەرگەلێکی دوور و درێژ لە قەندیلەوە تا کوردستانی عێراق، لە بەغداوە تا بروکسەل، لە واشینگتۆنەوە تا ئاڵمان، لە ویستگەیی جیاواز و هەڵبەت لە ئانکارا، لەگەڵ حکوومەت، دەوڵەت و لە ئامەدوە تا جۆڵەمێرگ، شکڵی گرتووە.

جەنگیز چاندار، رۆژنامەوانێکی پشت‌مێزنشین، یا کەسێک نییە کە کێشەیی کورد تەنیا لە کتێبەکاندا ببینێ بەڵکوو یەکێک لەو دەگمەن کەسانەیە کە کێشەکە لە نێوجەرگەیی ژیانەوە هەست پێکردووە.

مەراقە رۆژنامەوانیەکەی کۆتایی نایەت. کێبڕکێی لەگەڵ خۆشی قەت کۆتایی نایەت. لەم کاتێکیشدا کە بە شوێن ڕاستی نوێی و بەڕۆژ دەگەڕێ، هەم مێژوو و جوگرافی و هەم سەرچاوە ئاکادێمیکەکان لە راپۆرت و نووسراوەکانیدا، قەت لەبیر ناکات. ڕاپۆرتی “پەکەکە چۆن چەک دادەنێ”، هەنگاوێکی جوان و نوێ و بەرهەمی ماراتۆنێکی ڕۆژنامەوانی “جەنگیز چاندارە” کە چل ساڵی خایاندووە.

باش دەزانم کە لە کاتی کارکردن لە سەر ئەم ڕاپۆرتەدا لە حاڵێکدا کە بە مانگ لەم شوێنەوە بۆ ئەم شوێن رۆیشتووە، چەندە سەرنجی زێڕینگەرانەیی بەخەرج داوە. شەوی ڕابردوو کاتێک لەگەڵ هەندێک لە هاوپیشەکان گوێمان لە قسەکانی ئەم دۆستەمان دەگرت، جار جار هەندێک شتم یادداشت دەکرد، بۆ نوسینی بابەتێک. ئەم لێدوانەیی چاندار کە کوتی “لە کاتی ئاخافتن لەسەر گفتگۆ لەگەڵ ئۆجالان “بەرپرسێکێکی پایەبەرزی دەوڵەت” پێی راگەیاندووە کە “لە ساڵی 1999وە دەوڵەت لەگەڵ ئۆجالان دیدار دەکات”، سەیر بووم بەلامەوە. کەسێکی زۆر ژیرە، زۆر بە تەجربەیە، کێشە لە ئاپۆدا نیە، کێشە لە ئێمەیە، ئێمەین کە تا ئێستاش نەمانتوانی ببینه یەک دەوڵەت.

دەستنیشانکردنی ئەم خاڵە کە لە ڕاپۆرتەکەشدا هاتووە، خۆی لە خۆیدا وەڵامی ئەم پرسیارانەش دەدادەتەوە کە گەلۆ کێشەیی کورد چما بە رێبازی ئاشتیانە چارەسەر نەکراوە و بۆچی پەکەکەش لە چیا دانەبەزیوە. ساڵەهایی ساڵ، کێشەکە حەواڵەیی عەسکەر کراو و ئەمەش بوو به هۆی خەساری مادی و مەعنەوی بۆ تورکیا.

ئەم ئیرادە سیاسیەیی کە حکوومەتەکان لە بەرانبەر عەسکەر پێڕەویان کردووە و لاوازی هەڵوێستە سیاسیەکەیان لەهەمبەریان، بوو بە هۆیی ئەوە کە کێشەیی کورد ساڵەهایی ساڵ بەردەوام بێت و ئەکتۆرێک وەک پەکەکەش بێتە ناو مەیدانی کێشەکەوە.

بۆ ئەوەیی بە وەڵامی ئەم پرسیارە بگەین کە “پەکەکە چۆن چەک دادەنێ و لە چیاکان دێتە خوار”، جگە لەوەیی کە دەبێ گرینگی بەم هەڵوێستەیی چاندار کە دەڵێ “ئێستاش نەمانتوانیوە ببینە یەک دەوڵەت” بدەین، بەڵکو ئەم خاڵانەیی تریش کە لە راپۆرتەکە دا هاتووە لەبەرچاو بگیرێن:

کێشەیی کورد، کێشەیی پەکەکەیە
تا کێشەیی پەکەکە چارەسەر نەبێ، کێشەیی کورد چارەسەر نابێت
تاکوو تێکەڵاوی کێشەیی کورد و پەکەکە فام نەکرێ، ناتوانن لە خەباتی چەکداری شاخ تێبگەن و کۆتایی پێهێنانیشی مومکین نیە
تورکیا سی ساڵە لەگەل سەرهەڵدانێکی کورد بەرەوڕووە
کاتێک باس لە وەڵامی ئەم پرسیارانە کە گەلۆ سەرهەڵدان چیە، تیرۆریسم چیە دەکەنەوە، ئەوەش لەبیر مەکەن کە لە ناو سەرهەڵدانێک دا دەکری کە تیرۆر و توندوتیژیش وەکو کەرەسەیەک بەکاربهێنرێ
ئەگەر دەتانەوێ “سەرهەڵدان”ەکە کۆتایی پێبێت، ئەو کات “گفتگۆ” پێویست دەبێت. لێرەش دا ئەم خاڵە جێگەیی سەرنجە دێتە بەرچاو کە رێبەری ئەو سەرهەڵدانە لە ساڵی 1999ەوە لە گرتووخانە دایە
چاوپۆشی لەوەش ناکرێ کە پەکەکە تەنیا دەتوانێ بە رێگەیی “فیگورێکی ئەفسانەوی” وەکو ئۆجالان، لە چیاکان دابەزێ
هەژماری ئەم خاڵانە دەتوانین زیاد بکەین. من ئەو حەوت خاڵە بە گرینگترین دەزانم. بەم هۆیە کە ئەم خاڵانە، دەکەونە خانەیی دژایەتی لەگەڵ ئەم تێگەیشتنە کلاسیکانە کە لە ئەنقەرە و لە پشت مێزەکان شکلیان گرتووە و تا ئەم تێگەیشتنانە لەناونەبرێن، دابەزنی پەکەکە لە چیاکان یاخود داماڵینی کێشەیی کورد لە توندوتیژی مومکین نیە.

بەداخەوەش هیوایەکیش بەدی ناکرێت کە نیشان بدات ئەم تێگەیشتنە تێکبچێت.

دۆزی کەجەکە

رەوشی خەتیب دیجلە

گیراوانی کەجەکە

هەڵوێستی ئاکەپە

ئەم تابڵۆ سیاسیە، مرۆڤ دێنێتە سەر ئەم بڕوایە کە بڵێ ئێستاش “ئاش هەمان ئاشە و کاسە هەمان کاسە”یە و ئەنقەرە هەر بەردەوامە لە سەر ئەم تێگەیشتنە کۆنە. حەیف.

هەر بەم هۆکارەیە کە راپۆرتەکەیی جەنگیز چاندار، گرینگی تایبەتی هەیە. باش دەبێت ئەگەر دەوڵەت، حکومەت، بەرپرسانی ئاکەپە و جەهەپەش بە وردی ئەم راپۆرتە بخوێننەوە.

چونکە ئەم کێشە، کێشەیی هەموومانە، کێشەیی تورکیایە.

ئەگەر بڕیارە دەرگایی زۆرتر بەرەوەڕویی تورکیا ببێتەوە، ئەگەر بڕیارە لە رێگەیی ئاشتی و دێمۆکراسی دا هەڵکشانێک بەرەو سەرەوە تۆمار بکرێت، کەوابوو ناچارین بە نووسینەوەیی یاسایەکی بنەرەتی نوێ، هەرچی زووتر تێکەڵاوی کێشەیی کورد و چەک کۆتایی پێبهێنین.

دەنا دەگیرێین. بۆ ئەوەیی قفڵەکانی گیران بکەینەوە، راپۆرتەکەیی جەنگیز چاندار کلیلی چاکە.

جەنگۆیی خۆشەویست، دەستت خۆش بێت!

TESEV Raporu

Advertisements
:هاوپۆله‌کانComment
  1. هیچ‌ لێدوانێک نییە تا ئێستا
  1. No trackbacks yet.

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s

%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: