ماڵه‌وه‌ > NNSROJ > ویشکبوونی “سەراونیلووفەر”ی کرماشان + فیلم

ویشکبوونی “سەراونیلووفەر”ی کرماشان + فیلم

NNSROJ: پاش ویشکبوونی زیاتر لە سەدا هەشتای گۆلی ورمێ، کەمبوونەوەی ئاوی گۆلی زرێبار و زۆربەی بەنداو و سەرچاوە ئاوییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ئەمجار سەراونیلووفەری کرماشان، کە بە یەکێک لە زەریاچە بچووکە گەشتیارییەکانی ئەو پارێزگایە دەناسرێ، بە یەکجاری ویشک بوو.

دەگوترێ کە لەم ساڵانەی دواییدا، بە بێ لەبەرچاوگرتنی ڕێژەی سەرچاوە ئاوییە ژێرزەوینییەکانی ئەو ناوچە، زیاتر لە ٨٠٠ بیری مۆڵەتدار و بێ مۆڵەت، لە دەوروپشتی سەراونیلووفەر هەڵکەندراون. هەر بەم هۆیەشەوە لە ساڵی ١٣٩٠ی هەتاوییەوە، ڕەوتی ویشکبوونی هەنگاوبەهەنگاوی سەراونیلووفەر، لەبەرچاوی ژینگەپارێزان و بەرپرسانی وەزارەت و ڕێکخراوە حکوومییەکان دەستیپێکرد تا لە هاوینی ئەمساڵدا، بە یەکجاری ویشک بوو.

فەریدوون یاوەری، جێگری بەشی تەکنیکی ناوەندی پاراستنی ژینگەی پارێزگای کرماشان، هەواڵی ویشکبوونی سەراونیلووفەری بۆ ئاژانسە ئێرانییەکان پشتڕاست کردۆتەوە و ڕایگەیاندووە کە هۆکاری سەرەکیی ئەو کارەساتە ژینگەییە، هەڵەی مرۆیی و کەڵکوەرگرتنی نابەجێ و زیادە لە ئاستی پێویست لە سەرچاوە ئاوییەکانی دەوروپشتی سەراونیلووفەرە.

کازم عەلیزادە، لە جێگرانی فەرمانگەی پاراستنی ژینگە و سەرچاوە سروشتییەکانی کرماشان، حەوتووی ڕابردوو، لەمبارەوە بە هەواڵدەری ئیسنای ڕاگەیاندبوو کە بەهۆی ویشکبوونی سەراونیلووفەر، خەسارێکی زۆر وە ئێکۆسیستمی ئەو ناوچە دەکەوێ و هەژمارێک ماسی، نەققە و گوڵەنیلووفەر لەناو دەچن.

ئەمە جگە لەو چەند جۆرە باڵندە کۆچەرەیە کە لە وەرزی جیاوازدا، سەراونیلووفەریان بەسەر دەکردەوە.

سەراونیلووفەر، لە ٢٥ کیلۆمتەری ڕۆژئاوای کرماشان، لە دەشتی “ناودەروەن” هەڵکەوتووە، ٢٥ میتر لە ئاستی دەریاکان بەرزتر و ڕووبەرەکەی زیاتر لە ١٣٠٠ هێکتار دەبوو. ئەو زەریاچە سرووشتییە، بەهۆی جوانییەکەی ساڵانە سەرنجی دەیان هەزار گەشتیاری کورد و ئێرانی بۆلای خۆی ڕادەکێشا بەڵام بە ویشکبوونی، جگە لەو خەسارەی کە وە ژینگەی ناوچەکە دەکەوێ، کاریگەریی نەرێنی لەسەر کەرتی گەشتیاریش دەبێ.

زەریاچەکەی سەراونیلووفەر، کە لە ئاوی کانیاوەکانی خۆی دروست ببوو، بە هەوڵی ژینگەدۆستانی کرماشان، ساڵی ١٣٨٧ی هەتاوی، وەک شوێنێکی نیشتمانی لە ئێران تۆمار کرابوو و دەبوایە لە ئەگەری پیسبوون، ویشکبوون و هتد پارێزرابا بەڵام سەرەڕای پێویستیی پابەندبوونی لایەنگەلی پێوەندیدار بە پاراستنی، هیچ هەوڵێک لەم ئاڕاستەیەدا.

ئەگەرچی ژینگەپارێزان نقاشی ڕێگەچارەگەلێک وەک ڕاکێشانی ئاو لە شوێنی تر بۆ پڕکردنەوەی ئەو زەریاچەیە دەکەن، بەڵام پێدەچێ تا ئەو سەدان بیرە، سەرچاوەی کانیاوەکانی سەراونیلووفەر هەڵمژن، زیندووکردنەوەی ئەو سەراوە نامومکین بێت.

چی بوو کە سەراونیلووفەر بوو بە سەراو؟

لە ڕۆژانی ڕابردووشدا، کانیاوەکانی تاقوەسانیش، لە ڕووداوێکی دەگمەن و لەناکاودا ویشک ببوون بەڵام پاش چەند ڕۆژ هێدی هێدی هەڵقوڵابوونەوە.

کەڵکوەرگرتنی نابەجی لە سەرچاوە ئاوییەکان، نەبوونی پلان بۆ پاراستنی کانیاو، گۆل و زەریاچەکان و هەروەها کەمبوونەوەی ئاستی بارینی بەفر و باران لەم ساڵانەی دواییدا لە لایەک و سووتانی پەیتا پەیتای دارستان و لەوەڕگەکان، ڕۆژهەڵاتی کوردستانی بەڕووڕووی قەیرانێکی ژینگەیی کردووە.
م.م.

Advertisements
:هاوپۆله‌کانNNSROJ
  1. Rojpress
    19 ته‌مموز 2015 له‌ 17:50

    سراب نیلوفر كرماشان در دو قدمی هستی یا نیستی

    درماڵ, چاودێر هـه‌فـته‌ / دیـدبـان هفـته‌ اکتبر 15, 2013

    سراب نیلوفركرماشان در دو قدمی هستی یا نیستی
    به قلم شادی نظريان- ژياركورد
    شادی نظريان
    شادی نظريان

    بحران آب در ایران چند دهه ایست که به صورت کاملا جدی مطرح است . کاهش چشمگیر ریزشهای جوی که نتیجه گرم شدن زمین که آن هم خود نتیجه ی فعالیتهای آسیب رساننده انسان به چرخه طبیعت و ایجاد آلودگی است از یک سو و افزایش جمعیت و بهره برداری بی رویه از منابع آب از سوی دیگر دو عامل اصلی در شکل گیری این بحران است .
    به هنگام بروز وضعیت بحرانی باید به موازات بررسی و کاربرد راههای مبارزه برای مقابله با شدت یافتن آن , به فکر کاهش اثرات مخرب آن نیز بود چرا که در غیر اینصورت صدمات حاصله در ابعادی وسیعتر از شعاع جغرافیایی پخش و تأثیرات آن با سرسختی و ماندگاری بیشتری باعث ایجاد مشکلات تازه تر می شود و چنین است که یک سیکل معیوب با قدرت آسیب رسانندگی زیاد بوجود می آید .
    این اتفاقی است که برای سراب نیلوفر کرماشان بوجود آمده است . ماجرا از آنجا بحرانی شد که حفر چاههای عمیق و نیمه عمیق در اطراف سراب برای آبیاری زمینهای کشاورزی , در سالهای کمبود ریزشهای جوی همچنان ادامه داشت . این زمینها سالهاست که زیر کشت گندم هستند و آب مورد نیاز برای آبیاری را از چاه های موجود تامین می کنند از آنجا که این منطقه از گذشته های دور هیچ گاه مشکل آب نداشته است , حفر چاه رویه ی عادی بوده است اما با آغاز خشکسالیهای مداوم , سطح آبهای زیرزمینی پایین رفت و به دنبال آن عمق چاهها هم زیاد شد .
    در اطراف سراب نیلوفر سفره های آب زیر زمینی موجود است که در فصول ریزش؛ آبهای روان را در خود جذب می کند و در طول سال, این ذخایر آب از طریق چند چشمه ی بستر سراب به درون محفظه ی سراب نیلوفر تخلیه می شود .
    اما در حال حاضر به دو دلیل ذکر شده آب انباشت شده در این سفره ها به درون چاهها سرازیر شده و در حقیقت منبع اصلی تغذیه کننده ی سراب نیلوفر حذف شده است .ادامه ی این روند یک آسیب جدی دیگر را هم بوجود خواهد آورد و آن اینکه به مرور و با گذشت زمان, سطح خاک بالایی این سفره ها نشست کرده و این سفره های زیر زمینی کارآیی خود را از دست خواهند داد بنابراین حتی اگر ریزشهای جوی نیز مناسب باشد عملا جایی برای ذخیره ی آبهای سطحی وجود نخواهد داشت و در بهترین حالت خوش شانسی اگر ریزشهای جوی در سطح مقبولی هم باشد, سراب نیلوفر از یک دریاچه تبدیل به یک آبگیر فصلی خواهد شد و در حالت بدتر , حذف همیشگی سراب نیلوفر از سطح کره ی زمین و از آنجا که طبیعت چرخه ای هوشمند و زنجیر گونه است اثرات تخریبی این حذف تنها در بعد نوستالژیک و بومی نخواهد بود بلکه زنجیره ای از فقدانها و مشکلات را در چرخه ی طبیعت منطقه ایجاد خواهد کرد که مهمترین آن از بین رفتن زیستگاه طبیعی نیلوفر آبی و بالطبع از بین رفتن این گونه ی منحصر به فرد گیاهی است .
    گلی زیبا که نمادی هزاران ساله در این منطقه است .
    با شکل گرفتن این وضعیت از چندین سال پیش این وظیفه ی مسئولان وقت بود چه در سازمان جهاد کشاورزی و چه در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که با جدیت از حفرچاههای جدید و عمیق کردن چاههای موجود جلوگیری کرده و در عوض با جایگزین کردن روشهای نوین آبیاری , مثل آبیاری تحت فشار , مصرف آب کشاورزی را در منطقه تعدیل و منطقی کنند تا امروز از یک مشکل قابل حل یک بحران زیست محیطی ساخته نشود
    اما پرسش این است به راستی علت این همه بی توجهی و سهل انگاری چیست ؟
    آیا آقایان در سازمان جهادکشاورزی با راههای مبارزه با کمبود آب در بخش کشاورزی آشنایی نداشته اند ؟
    که در این صورت صلاحیت آنان برای تصدی پستهایشان زیر سوال می رود
    آیا در بخش مالی با کمبود بودجه مواجه بوده اند ؟
    در این صورت جای بسی تعجب است که تشکیلات سازمانی یک وزارتخانه در مرکز استان بودجه ی تجهیز چند هکتار زمین کشاورزی را حتی در قالب اعطای وام نداشته باشد
    و یا دستکم بودجه ای برای تحقیقات و عملی کردن طرحی جامع به منظور حفظ بخشی از اقلیم خود
    آیا موضوع اهمیت و پارامترهای لازم برای رسیدگی را نداشته است ؟
    اگر این موضوع اهمیت ندارد پس چه چیزی اهمیت دارد ؟
    با این حال شاید هنوز هم بتوان با یاری گرفتن از طرح های آبخیز داری و صرف وقت , توان و مدیریت درست راهی برای احیاء و باز گرداندن حیات به سراب نیلوفر پیدا کرد در غیر اینصورت با از دست دادن زمان شاید دیگر هرگزنتوان این دریاچه ی زیبا و حیاتی برای زیست بوم منطقه را احیاء کرد . ریشه های نیلوفر آبی مدت زمان زیادی نمی توانند در محیط خشک دوام بیاورند این گونه ی کمیاب گیاهی در معرض انقراض است و چند قدمی با مرگ همیشگی فاصله ندارد .
    امیدواریم که مسئولان اهمیت موضوع را درک کنند و دست به اقدام اساسی و نتیجه بخش بزنند پیش از آنکه بستر خشک شده ی سراب تبدیل به انبار انباشت زباله های شهری و گردشگران شود
    عكسهاي از سراب نيلوفر قبل از خشكيدن

    http://www.jiyarkurd.com/?p=3573

  2. Rojpress
    19 ته‌مموز 2015 له‌ 17:51

    توضیحات معاون فنی حفاظت از محیط زیست استان کرمانشاه
    فریدون یاوری با بیان اینکه پارامترهای انسانی و محیطی همانند میزان برداشت آب و نیز کاهش بارندگی در خشکسالی سراب نیلوفر موثر بوده است اظهار کرد: گل‌های نیلوفر به دلیل خشکسالی‌های اخیر در سراب دچار آسیب جدی شده است.
    به گفته معاون فنی حفاظت محیط زیست کرمانشاه هنگامی که برداشت آب از منابع زیرزمینی در حوزه سراب نیلوفر کنترل نشود بی شک عوامل انسانی در خشکسالی آن تاثیرگذار خواهد بود.
    یاوری ادامه داد: مسدود کردن چاه های غیرمجاز توقیف تجهیزات غیرقانونی برداشت از آب های زیرزمینی و برخورد با متخلفان از اقداماتی بوده که توسط سازمان‌های مربوطه در سال های اخیر صورت گرفته است.
    سراب نیلوفر دریاچه کوچکی است که در ۲۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه قرار گرفته که مملو از گل های نیلوفر آبی است که در فصول گرم سال غنچه ها و برگ های آن سر از آب برآورده و قسمت زیادی از آن را می پوشاند.
    سراب نیلوفر یکی از مکان های پربازدید گردشگران استان کرمانشاه در ایام تابستان و نوروز است.

    سراب نیلوفر کرمانشاه به طور کامل خشک شد.
    به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی اداره حفاظت از محیط زیست شهرستان کرمانشاه با اعلام این خبر و با اشاره به آغاز روند خشک شدن سراب نیلوفر از سال 1390 ، گفت : این چهارمین سال متوالی است که سراب نیلوفر ، خشک می‌شود.
    کاظم علیزاده گفت : در 3 سال قبل این خشکی‌ کامل نبود و گاهی بخشی از آب سراب باقی می‌ماند ، اما امسال این سراب به طور کامل خشک شد.
    وی افزود : براثر این خشک شدن ، گونه‌های گیاهی و جانوری این اکوسیستم ، نیلوفرهای آبی و لاک‌پشت ها و ماهی‌های آن از بین رفته اند.
    علیزاده ، علت خشک شدن سراب نیلوفر را علاوه بر خشکسالی‌های اخیر ، برداشت بی‌رویه از حریم سراب دانست و گفت : متاسفانه ، سراب در حوزه مناطق تحت مدیریت اداره حفاظت از محیط زیست نیست و این اداره تنها نقش نظارتی دارد.
    وی افزود : قرار بود با چاه ‌های غیرمجاز حاشیه سراب نیلوفر برخورد و بر بیشتر چاه های اطراف آن از نظر میزان مصرف نظارت و کنترل شده و نیز از کشت محصولات پرمصرفی مانند ذرت در زمینهای منطقه جلوگیری شود که ظاهرا تلاشهای صورت گرفته برای حفظ آب درون سراب با موفقیت همراه نبوده است.
    معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی حفاظت از محیط زیست شهرستان کرمانشاه
    با اشاره به قابلیت‌های گردشگری که سراب نیلوفر برای کرمانشاه دارد ، گفت : با خشک شدن سراب کسی برای دیدن آن نمی‌رود و درآمدی هم در این بخش به دست نمی آید.
    کم ‌آبی چند سال اخیر ، بسیاری از چشمه‌ها ، سراب‌ها و رودخانه ‌های استان کرمانشاه را خشک کرده است.

    این سراب در چهارده کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه، در ابتدای منطقه سنجابی و در دامنه کوه «کماجار» قرار دارد. این سراب به صورت استخر وسیعی، مملو از گل‌های نیلوفر است. غنچه‌ها و برگ‌های این گل‌ها سر از آب برآورده و سطح وسیعی از سراب را پوشانده است. این سراب ظرفیت بهره‌دهی آب فراوان دارد و برای پرورش ماهی نیز مناسب است. در سال‌های اخیر جهت رفاه بازدیدکنندگان در اطراف این سراب، تأسیسات و پارکی احداث شده است.
    سراب نیلوفر کرمانشاه منطقه‌ی تفریحی توریستی در شهرکرمانشاه می‌باشد با محیطی بسیار آرام ودل انگیز که همه ساله هم ایام نوروز وهم ایام تابستان بیشترین بازدید کننده از سراسر ایران وجهان را داراست.مجموعه تفریحی توریستی سراب نیلوفر کرمانشاه مملو از گلهای نیلوفرآبی وپارک ساحلی بسیار زیبا می‌باشد.
    سراب نیلوفر کرمانشاه یکی از مناطق مهم گردشگری وبسیارزیبای شهر کرمانشاه است وبرای دیدن مرغ‌های ماهی خور وغاز‌های وحشی وپرندگان مختلف باید به سراب نیلوفر کرمانشاه که در غرب کرمانشاه ودردولت آباد شهر کرمانشاه واقع شده است سفر کنید.

    سەراوی تر لە کرماشان

    سراب هرسين: در داخل شهر هرسين و در دامنه كوه شيرز سراب بسيار زيبايب وجود دارد كه اراضی كشاورزی هرسين را آبیاری می‌سازد. سراسر اين سراب پوشيده از درختان جنگلی است. عناصر طبيعی چون چشمه، كوهستان، فضای سبز و آثار تاريخی، زيبايی مضاعفی به طبيعت بكر آن داده است.

    سراب دربند: اين سراب در شمال شهر صحنه و در محلی به نام دربند قرار دارد و مزارع صحنه را آبياری می‌كند. در كنار اين سراب آبشاری زيبا ديده می‌شود كه آب آن با فشار زياد از شكاف كوه بيرون می‌ريزد. اين آبشار در فصل بهار از مكان‌های ديدنی و زيبای صحنه محسوب می‌شود.

    سراب روانسر: اين سراب زيبا در داخل شهر روانسر قرار دارد و سرچشمه رودخانه قره‌سو است. به دليل وجود اين سراب و قرار گرفتن آثار تاريخی در كنار آن و نيز سرسبزی و طبيعت زيبا، اين مكان يكی از نقاط تفريحی شهر روانسر به حساب می‌آيد.

    سراب سنقر: سراب سنقر در 5 كيلومتری جاده سنقر به كرمانشاه و در مجاورت روستای تازه‌آباد قرار دارد. آب آن از زير كوه سراب به سرعت و با فشار به صورت فواره بيرون می‌ريزد. آب اين سراب در زمستان‌ها گرم و در تابستان‌ها سرد است. آب آشاميدنی روستاهای اطراف از این سراب تأمين می‌شود و سپس به رودخانه قره‌سو می‌ريزد.

    سراب قنبر: اين سراب در جنوب شهر كرمانشاه و در دامنه كوه سفيد واقع شده و آب مصرفی قسمتی از شهر را تأمين می‌كند.

    سراب خضر زنده: اين سراب در 24 كيلومتری شمال غربی شهر كرمانشاه و در مسير جاده كرمانشاه- سنندج قرار دارد.

    سراب ياوری: اين سراب در مسير جاده كرمانشاه به روانسر و در نزديکی روستای قزانچی قرار دارد.

    از جاذبه‌های طبیعی بسیار زیبای این استان، می‌توان از سراب نیلوفر به عنوان فضایی مبهوت کننده نام برد که در فصل بهار با زیبایی مثال زدنی اش چشم هر بیننده ای را به خود خیره می‌کند… استان کرمانشاه یکی از زیباترین استانهای ایران از نظر جاذبه‌های گردشگری است که در این میان سراب نیلوفر با ویژگی‌های خاصی که دارد به عنوان پهنه آبی منحصر به فرد و مبهوت کننده استان همه ساله پذیرای گردشگران بسیاری از اقصی نقاط ایران و جهان است. سراب نیلوفر در14 کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه، در ابتدای منطقه سنجابی و در دامنه کوه کماجار درارتفاع25 متری از سطح دریا و در مساحتی در حدود 1331هکتار واقع شده است. این سراب به صورت استخر وسیعی است که مملو از گل‌های نیلوفر است که غنچه‌ها و برگ‌های آن سر از آب برآورده و سطح وسیعی از سر آب را پوشانده است. نیلوفر یکی از زیباترین گلهایی است که به دلیل تقدسی که دارد، دارای جایگاه ویژه ای در بین سایر گلهاست که زیباترین مجموعه آن را در سراب نیلوفر کرمانشاه می‌توان نظاره گر بود نیلوفر مظهر صلح و صفا و هدیه ای شاهانه جهت پیشکشی برای شرفیاب شدن است. طبق افسانه‌های قدیمی‌ کرمانشاه گنجینه ای از خسرو پرویز شاه ساسانی در اعماق این سراب وجود دارد، عمق بعضی از جاهای این سراب به بیش از 32 متر ثبت شده و دارای غارهای زیر زمینی هم هست. سراب زیبای نیلوفر دارای چند چشمه جوشان است که آب این سراب را تامین می‌کند، آب سراب نیلوفر آنچنان زلال است که ساقه گل‌های نیلوفر از زیر آن به وضوح نمایان است و با وزش نسیم و حرکت آب، این گل‌ها به رقص درآمده و اوج آرامش را به انسان می‌بخشند.

  3. Rojpress
    19 ته‌مموز 2015 له‌ 17:51

    داستان عجیب این روزهای چشمه‌های تاق‌بستان
    فرهنگي و هنري 11:2:47 1394/04/25
    944-2987-5 كد خبر
    خبر آرشیوی

    پس از آنکه خبر خشک‌شدن یک‌شبه چشمه‌های 1700 ساله تاق‌بستان همه را شُکه کرد، عصر روز گذشته این چشمه‌ها به یکباره فوران کردند و بعد از ساعتی مجددا فروکش کرده و خشک شدند تا تعجب و شگفتی همگان از داستان این روزهای تاق‌بستان دوچندان شود.

    به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی هنری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کرمانشاه، تاق‌بستان و چشمه‌هایش 1700 سال است که برای دیار کرمانشاهان نماد عینی و واقعی سنگ و آب بودن است، به گونه‌ای که لقب سرزمین سنگ و آب دادن به این استان نشات گرفته از همین‌ تاق‌بستان و چشمه‌هایش است.

    چشمه‌هایی که تاریخ 1700 ساله اش هرگز نشان داده که از جوش و خروش بایستد، اما نمی دانیم چه شد که به یکباره خشکیدند.

    خبر خشک شدن یک‌شیه چشمه‌های کهنسال تاق بستان آنقدر شُک برانگیز بود که توجه تمامی رسانه های استانی، ملی و حتی فراملی را به خود جلب کرد.

    در این بین مسئولین میراث‌فرهنگی معتقد بودند که هرگز نمی‌توان این شرایط را به حساب خشکسالی گذاشت و به احتمال زیاد اخیرا در اطراف تاق‌بستان چاه‌هایی حفر شده که باعث خشک شدن این چشمه‌ها شد‌ه‌است و در طرف دیگر مسئولین آب منطقه‌ای استان معتقد بودند که خشک شدن این چشمه ها ناگهانی نبوده و علت اصلی‌اش همان خشکسالی است.

    این مورد را هرگز نمی‌توانیم به حساب خشکسالی بگذاریم

    علیرضا مرادی‌بیستونی، مدیر پایگاه میراث‌فرهنگی تاق‌بستان است که در همان روز خشک شدن چشمه‌های تاق بستان در گفت‌وگویی با خبرنگار ایسنای کرمانشاه با بیان اینکه چنین موردی تاکنون برای آب این دریاچه هرگز رخ نداده بود، اظهارکرد: این مورد را هرگز نمی‌توانیم به حساب خشکسالی بگذاریم، چراکه اگر به خاطر خشکسالی بود باید در طول یک مدت زمان حداقل دو هفته تا یک ماهه آب آن می خشکید، نه اینکه یک شبه تمام آب آن بخشکد.

    او افزود: تحقیقات کارشناسان ما برای پی بردن به علت اصلی خشکیدن یک‌شبه دریاچه تاق بستان همچنان ادامه دارد، اما به احتمال قریب به یقین حفر چاه‌های عمیق در اطراف آن علت اصلی خشکیدن این دریاچه باشد.

    سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان کرمانشاه اظهارکرد: دریاچه تاق بستان علاوه بر اینکه یک دریاچه طبیعی است، به علت همجواری با آثار ارزشمند و تاریخی تاق بستان دارای ارزش دوچندانی است.

    خشک شدن چشمه “تاق‌بستان” ناگهانی نبود

    … اما در همان روز گفت‌وگویی با کیاست امیریان مدیرعامل آب‌منطقه‌ای کرمانشاه داشتیم که عنوان کرد: خشک شدن چشمه و دریاچه تاق‌بستان ناگهانی نبود و از ابتدای سال روند تدریجی کاهش دبی این چشمه را شاهد بودیم.

    او افزود: دبی این چشمه در اسفند سال گذشته 474 لیتر در ثانیه بود، در فروردین ماه با یک جهش مناسب ناشی از بارندگی‌ها به 1477 لیتر در ثانیه رسید، در اردیبهشت 985 لیتر در ثانیه بود و در 12 خرداد نیز 323 لیتر در ثانیه شد. به گفته این مسئول از ابتدای امسال هر ماه 400 تا 500 لیتر در ثانیه از دبی چشمه تاق بستان کم شده‌است که نشان می‌دهد خشک شدن آن ناگهانی نیست.

    مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان کرمانشاه تنها منبع تغذیه این چشمه را ذخیره ماندگار برف و باران دانست و تاکید کرد: وقتی ما بیش از 30 درصد کاهش بارندگی داشتیم و در دی ماه متوسط بارندگی از 50 میلیمتر به 13 میلیمتر رسید که بی‌سابقه بود، حتما باید انتظار از دست رفتن منابع آبی را داشته باشیم.

    امیریان با رد تاثیر حفر چاه‌های مجاز و غیرمجاز بر خشک شدن چشمه تاق بستان، عنوان کرد: تنها دلیل خشک‌شدن این چشمه عدم بارش برف در چند سال اخیر و خشکسالی‌های پیاپی بود و اگر چاهی هم حفر شده با رعایت فاصله و حریم مناسب بوده‌ است.

    البته این مقام مسئول همچنین یادآور شد که راه‌هایی برای احیا این چشمه در دست بررسی است که یا به تامین آب آن کمک کنیم و یا تخلیه آب چشمه را کاهش دهیم.

    این موضوع پرونده ثبت‌جهانی تاق‌بستان را می‌بندد

    اما علی فعله‌گری، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه که از این موضوع به شدت نگران است با تاکید بر اینکه خشک‌شدن چشمه‌ تاق‌بستان ضربه مهلکی به بدنه گردشگری استان است، می گوید: این موضوع پرونده ثبت‌جهانی تاق‌بستان را می‌بندد.

    او با اشاره به اظهارنظر مسئولین آب منطقه‌ای که خشک شدن چشمه های تاق بستان را طبیعی و به علت خشکسالی دانسته‌اند، ادامه می‌دهد: ما نباید خودمان را گول بزنیم. همه ما بچه‌های کوهستان هستیم و به خوبی می دانیم که سیر خشک شدن بک چشمه چگونه است. چگونه ممکن است که یک چشمه 1700 ساله به یکباره و در مدت یک شب فروکش کند و خشک شود؟

    مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه گفت: نگران این هستیم که تاق بستان هم به سرنوشت سراب نیلوفر دچار شود. سراب نیلوفری که با گذشت چند سال از خشک شدن فصلی آن (به دلیل حفر بی اندازه چاه‌های عمیق در دشت های اطرافش) دیگر مسئله خشک بودن آن برای هیچ شخص و یا مسئولی حساسیت ندارد.

    فعله‌گری در پاسخ به این سوال که آیا خشک شدن چشمه های تاق بستان می تواند بر روند ثبت جهانی شدن این مجموعه اثر بگذارد، می‌گوید: اثر این موضوع تا آن حد است که حتی می تواند پرونده ثبت جهانی شدن تاق بستان را ببندد.

    او با تاکید بر اینکه اگر خشک‌شدن چشمه‌ تاق‌بستان ادامه یابد و فکری به حال آن نشود، ضربه مهلکی به بدنه گردشگری استان وارد خواهد شد، می گوید: ما این موضوع را به سازمان مرکزی گزارش کرده‌ایم و آنها نیز از طریق وزارت نیرو و دیگر نهادهای مسئول پیگیر ماجرا هستند.

    دستور ویژه استاندار کرمانشاه برای پیگیری این موضوع

    موضوع خشک شدن یک‌شبه چشمه‌های 1700 ساله تاق بستان آنقدر عجیب و غیرمنتظره بوده که ابراهیم رضایی استاندار کرمانشاه برای پیگیری و بررسی علت آن دستور ویژه صادر کرد.

    رضایی افزود: از همان ابتدا که موضوع خشک شدن چشمه مطرح شد این مسئله را مورد پیگیری قرار دادم و از مدیران ذیربط خواستم که این موضوع را به دقت مورد بررسی قرار دهند و علت آن را با بررسی‌های دقیق اعلام کنند.

    او اظهار کرد: در بررسی هایی که صورت گرفته علت خشک شدن این چشمه ها کمبود بارندگی و شرایط خشکسالی اعلام شده که همگی شاهد آن بودیم. موضوع هم اکنون برای ریشه یابی دقیق در حال بررسی است و از دستگاه‌های اجرایی خواسته ام که با جدیت روی این موضوع کار کنند تا شرایط بهتری در مجموعه تاق بستان حاکم شود.

    استاندار کرمانشاه همچنین تاکید کرد: راه حل‌هایی ارائه شده، اما با جدیت به دنبال موضوع هستیم تا خللی در روند ثبت جهانی مجموعه تاق بستان ایجاد نشود.

    … خلاصه اینکه همه نگران خشک شدن یک شبه چشمه های 1700 ساله تاق بستان بدیم که در رویدادی عجیب‌تر (روز گذشته) این چشمه‌های به یکبار طغیان کرده و پُر از آب شدند!

    چشمه‌های خشک شده تاق بستان به یکباره فوران کردند

    مرادی‌بیستونی این خبر مسرت بخش و صدالبته عجیب را به ایسنا داد و گفت:چشمه های تاق‌بستان که قدمتی حدودا ۱۷۰۰ ساله دارند اواخر هفته گذشته در اتفاقی نادر به یکباره خشک شدند و با خشک‌شدن این چشمه‌ها آب جاری در دریاچه تاق‌بستان‌نیز خشک شد، اما پس از چند روز خشک بودن، امروز (چهارشنبه 24 تیر ماه) به یکباره چشمه های تاق بستان خروشید.

    او افزود: جوشش‌ چشمه‌های ‌تاق‌بستان شبیه ‌پمپ‌آب‌ است، بطوریکه مدتی‌خروشان‌است و مدتی قطع است که تاکنون شبیه آن را ندیده‌ایم.

    چشمه‌هایی که مدام پرآب و مجددا خشک می‌شوند!

    فعله‌گری نیز در این باره به خبرنگار ایسنا گفت: ساعت 6 صبح امروز (پنجشنبه 25 تیر ماه) بازدید مجددی از تاق‌بستان داشتم که چشمه‌های آن به حدی پُر آب شده بود که در حال لبریز شدن بودند، اما بعد از گذشت تقریبا نیم ساعت به یکباره تمام آب چشمه مجددا فروکش کرد و بازهم خشک شدند.

    مدیرکل میراث‌فرهنگی استان این شرایط را بسیار عجیب خواند و افزود: با هماهنگی‌هایی که با سازمان میراث فرهنگی کشور به عمل آورده ایم مقرر شده به زودی گروه مشاورین آب طرح ساماندهی تاق بستان این موضوع را مورد بررسی کارشناسانه قرار دهند.

    اگر لازم باشد کارشناس از خارج کشور می‌آوریم که این موضوع را بررسی کند

    فعله‌گری تاکید کرد: موضوع خشک شدن یک شبه چشمه های 1700 ساله تاق بستان و پس از آن فوران یکباره آن آنقدر برای میراث فرهنگی کرمانشاه و کشور حائز اهمیت است که اگر لازم باشد کارشناسانی از خارج کشور برای بررسی موضوع بیاوریم.

    … اینکه چه بلایی سر چشمه‌های 1700 ساله تاق بستان آمده که به این حال و روز عجیب افتاده‌اند هنوز برای هیچ کس کاملا مشخص نیست!

    گزارش از هادی نوروزی

    خبرنگار: 4
    انتهاي پیام

    http://kermanshah.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=51184

    مشاور مدیرعامل آب منطقه‌ای کرمانشاه:
    پرآب و کم‌آب شدن چشمه “‌تاق‌بستان”خیلی هم عجیب نیست
    اجتماعي 12:17:45 1394/04/25
    944-27114-5 كد خبر
    خبر آرشیوی

    مشاور مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان کرمانشاه خشک شدن و پرآب شدن چشمه تاق‌بستان را به دلیل ساختار منابع آبی منطقه دانست و هرگونه تاثیر چاه‌های اطراف در پرآب و کم شدن این چشمه را رد کرد.

    مهندس مسعود فتوت در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کرمانشاه، ابتدا چشمه‌های استان را به سه بخش چشمه‌های جنوبی، میانی و شمالی تقسیم کرد.

    وی ادامه داد: چشمه‌های جنوبی شامل چشمه‌های سراب قنبر، سراب نیلوفر، قره‌دانه، تیران، میرعزیزی، هانی کوان و … هستند که نوع سنگ این مناطق سنگ آهکی رسی و ریزدانه است.

    این دکترای مهندسی منابع آب در خصوص چشمه‌های شمالی نیز افزود: این چشمه‌ها از کنگاور به سمت سنقر و شامل گزنهله، چشمه فش و سراب کبوتر لانه هستند.

    فتوت با بیان اینکه چشمه‌های میانی از بیستون و تاق بستان، خضرزنده، خضر الیاس، سراب جابری، سراب روانسر و تا شمال غرب و داریان و بل است، تصریح کرد: این دسته چشمه دارای سیستم تخلیه و تعذیه بسیار پرنوسان هستند، یعنی ممکن است در یک روز حجم زیادی آب داشته باشند و 20 روز بعد آب چندانی نداشته باشند که نمونه آن در سراب روانسر مشاهده می‌شود.

    به گفته فتوت سنگ‌هایی که این چشمه‌ها در آن واقع شده‌اند به کوه‌های آهکی خرد شده معروفند که تخلیه و تغذیه در آنها پرنوسان است، آب باران به سرعت از بین آنها عبور می‌کند و حتی گاهی آب این چشمه‌ها گل آلود می‌شود.

    وی معتقد است: با این اوصاف نوسان شدید در چشمه تاق‌بستان چیز عجیبی نیست و قابل پیش‌بینی بوده ‌است.

    مشاور مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان کرمانشاه با بیان اینکه دبی آب چشمه تاق‌بستان در بهار 1378 لیتر، در اردیبهشت 970 لیتر و در خرداد 437 لیتر بود، عنوان کرد: انتظار کاهش آبدهی شدید چشمه تاق بستان را داشتیم، اما برای حدود 1.5 ماه آینده، نه به این زودی.

    فتوت در خصوص اینکه گفته می‌شود آب چشمه ناگهان خشک شده، افزود: بر اساس گفته شاهدان عینی چشمه تا شب آب داشته و صبح آب آن خشک شده ‌است و این یعنی یک بازه زمانی حدود 10 ساعته.

    به گفته این دکترای مهندسی منابع آب وقتی که طی 30 روز 400 لیتر از دبی آب چشمه کم می‌شود، اینکه طی 10 ساعت 30 لیتر از دبی آن کم شود چیز عجیبی نیست.

    این کارشناس منابع آبی ادامه داد: چون سیستم اتوماتیکی برای اندازه‌گیری آب چشمه نداشتیم، نمی‌دانیم آب ناگهان قطع شده و یا طی بازه زمانی 10 ساعته از شب تا صبح.

    فتوت تصریح کرد: اگر آب طی 10 ساعت قطع شده باشد دلیل آن همان نوسانات شدید و فصلی چشمه است، اما اگر ناگهانی قطع شده بود فرضیه دیگری مطرح می‌شود.

    وی به بیان فرضیه قطع ناگهانی آب چشمه تاق‌بستان پرداخت و بیان کرد: در دل کوه‌های تاق‌بستان و مسیر چشمه هزارن راه و مجرای آهکی وجود دارد که به هم راه دارند و آب را هدایت می‌کنند. ممکن است گاهی در این محیط آهکی به دلیل نوسانانی که بین راه‌ها رخ می‌دهد یک راه انحرافی ایجاد شود که آب را به سمت خود بکشد و از مسیر اصلی که به سمت چشمه تاق‌بستان تخلیه می‌شد، منحرف کند.

    فتوت گفت: در این صورت تا پر شدن مخزنی که به دلیل نوسانات ایجاد شده آب به سمت این مخزن کشیده می‌شود و به چشمه تاق‌بستان نمی‌رسد و شاید دلیل اینکه این چشمه دوباره طی یکی دو روز اخیر آب داشته این است که آن مخزن ایجاد شده پر شده باشد.

    به گفته این کارشناس دلیل اینکه طی یکی دو روز گذشته چشمه تاق بستان برخی لحظه‌ها آب دارد و بعد خشک می‌شود این است که شاید مخازن جدید ایجاد شده به جایی راه دارند و تخلیه می‌شوند و در زمان تخلیه، دوباره آبی که باید وارد چشمه تاق‌بستان شود را به سمت خود می‌بلعند.

    مشاور مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه در پاسخ به اینکه چرا در گذشته مشابه چنین اتفاقی رخ نداده، یادآور شد: در گذشته آب زیادتری وجود داشت که باعث می‌شد نوسانات کمتر به چشم بیاید، اما اکنون به دلیل تبخیر زیاد ناشی از گرما، کاهش بارندگی و مهمتر از همه نباریدن برف، این نوسانات خود را به شکل خشک شدن چشمه و یا پرشدن آن در برخی لحظه‌ها نشان می‌دهد.

    وی خاطرنشان کرد: برخی از منابع آبی آبرفتی هم هستند که باید مدتی آب در آنها جمع شود و بعد به بیرون سرریز شود که چون چشمه تاق‌بستان در بستر آهکی است و نه آبرفتی این فرضیه منتفی می‌شود.

    فتوت این فرضیه که چاه‌های اطراف باعث خشک شدن چشمه تاق بستان شده و زمانی که برداشت از چاه‌ها متوقف می‌شود آب وارد چشمه تاق بستان می‌شود را رد کرد.

    این دکترای مهندسی منابع آب با بیان اینکه از محل کوه تاق‌بستان به سمت جنوب یعنی تا سراب قنبر زیر خاک سنگ‌های سیلیسی قرمز (مشابه پارک شیرین) داریم، تصریح کرد: این سنگ‌ها امکان ارتباط هیدرولیکی بین منابع آبی و جریانات را قطع می‌کند و دیگر امکان ارتباط آب چشمه تاق‌بستان با چاه‌های اطراف وجود ندارد.

    وی گفت: به علاوه محل تخلیه جریان‌های آبی تاق‌بستان بیشتر به سمت شمال یعنی میانراهان و سنقر است که در این مناطق ده‌ها چشمه می‌بینیم نه به سمت جنوب که داخل شهر کرمانشاه می‌باشد که استفاده از چاه‌ها و چشمه‌های آن باعث خشکی چشمه ‌تاقبستان شود.
    فتوت با اشاره به اینکه بررسی دقیق‌تر موضوع نیاز به تجهیزات پیشرفته و کارهای ردیابی دارد، اظهار کرد: اگر چه این کارها نیازمند زیرساخت است، اما در حال بررسی موضوع هستیم.

    http://kermanshah.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=51190

  1. 19 ته‌مموز 2015 له‌ 18:05

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s

%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: